- Status
- Afgerond
- Jaar van uitgave
- 2026
- Contactpersoon
- Maaike van Zijverden, GGD regio Utrecht
Downloads
Door aandacht voor verduurzaming is na-isolatie van woningen sterk in opkomst. In de GGD-praktijk zijn er meerdere casussen bekend waarbij na-isolatie met ureumformaldehyde (UF-) schuim leidde tot formaldehyde-uitstoot en/of gezondheidsklachten bij bewoners. In deze desktopstudie is de bestaande GGD-casuïstiek systematisch in kaart gebracht om inzicht te krijgen in deze gezondheidsrisico’s.
Achtergrond
De verduurzaming van woningen, waaronder na-isolatie, krijgt steeds meer prioriteit vanwege klimaatdoelstellingen en onzekerheid over energieprijzen. UF-schuim wordt regelmatig toegepast bij na-isolatie. In de afgelopen jaren hebben zich in de GGD-praktijk meerdere casussen voorgedaan met problemen die volgen op na-isolatie met UF-schuim. Denk aan klachten zoals irritatie aan ogen, neus en keel, maar ook hoofdpijn en misselijkheid. In deze casussen werden hoge concentraties formaldehyde gevonden in het binnenmilieu van de woningen.
Het doel
Deze desktopstudie heeft GGD-casuïstiek rondom het isolatiemateriaal UF-schuim systematisch in kaart gebracht. Door verschillende casussen te analyseren, werd inzicht verkregen in de aard en omvang van de gezondheidsrisico’s. Daarbij werd gekeken naar overeenkomsten en verschillen tussen de casussen, en naar factoren die mogelijk bijdroegen aan het ontstaan van klachten. Een ander doel van de studie was kennislacunes te identificeren, om zo gerichte onderzoeksvragen voor vervolgonderzoek te formuleren. De inzichten die volgen uit het onderzoek kunnen bovendien bijdragen aan het voorkomen van (ongemerkte) gezondheidsschade in woningen die met UF-schuim zijn of worden geïsoleerd.
Resultaten
Na verdieping met technisch deskundigen, RIVM-onderzoekers en een beperkt literatuuronderzoek, hebben de onderzoekers vier GGD’en geïnterviewd over zeven verschillende casussen. Vervolgens zijn overeenkomsten en verschillen bepaald, rode draden geformuleerd en kennishiaten geïdentificeerd. Uit de analyse kwam het volgende naar voren:
Isolatie
Er bestaan richtlijnen voor de branche over voorinspectie voor de beoordeling van de geschiktheid van de woning voor na-isolatie met UF-schuim. Deze richtlijnen zijn beperkt en verouderd. De richtlijnen werden in de onderzochte casussen niet toegepast of slechts heel beperkt. Er is weinig bekend over oorzaken van hoge concentraties formaldehyde na toepassing van UF-schuim alsook effectieve maatregelen om de concentratie te laten dalen.
Blootstelling en meten
Het blijkt lastig om blootstelling van bewoners goed in kaart te brengen, er is geen eenduidig meetprotocol. De afname van de concentratie formaldehyde binnenshuis is traag en grillig.
Gezondheid
Bewoners blijken vooraf vaak niet op de hoogte van mogelijke gezondheidsrisico’s van UF-schuim. Naast fysieke klachten is er in de bestudeerde casussen ook een forse impact op welzijn.
Krachtenveld
De geïnterviewde GGD’en spreken van een complex krachtenveld tussen woningcorporatie, bewoners, gemeente, ministerie, aannemer en GGD. De mate van betrokkenheid van de GGD verschilde per casus.
We waren verrast dat UF-schuim ook in de jaren ’80 al onder vuur heeft gelegen, en in sommige landen verboden is. Er lijken grote paralellen te zijn in de problematiek, maar helaas zijn er in de tussentijd geen oplossingen voor de problemen gekomen.
– Maaike van Zijverden (GGD regio Utrecht)
Conclusies
De onderzoekers concluderen in deze desktopstudie dat er op veel fronten een tekort aan kennis is over een goede toepassing van UF-schuim als na-isolatie:
- Oorzaken van hoge gehaltes formaldehyde in woningen na na-isolatie met UF-schuim zijn onbekend;
- De omvang van het probleem is onduidelijk;
- Huidige toetsingskaders en richtlijnen lijken ontoereikend;
- Er is onvoldoende voorlichting over mogelijke risico’s.
Op basis van de analyse van de casuïstiek, en de daaruit geformuleerde rode draden, zijn er vraagtekens of en hoe UF-schuim veilig als na-isolatie kan worden toegepast.
Aanbevelingen
De geïnterviewde technisch deskundigen en GGD-medewerkers zien op dit moment geen mogelijkheden voor het verantwoord toepassen van UF-schuim als na-isolatie. Zij raden het gebruik van UF-schuim af zolang het niet duidelijk is hoe gezondheidseffecten te voorkomen zijn. De onderzoekers doen aanbevelingen voor vervolgonderzoek door (bij voorkeur) een breed consortium. Daarnaast vinden zij het aan te bevelen om de beleidsmatige inbedding tegen het licht te houden, en betere voorlichting te geven aan publiek en woningcorporaties over de mogelijke risico’s van UF-schuim.
Reactie: GGD Werkgroep Binnenmilieu
Dit onderzoek bevestigt onze zorgen over het gebruik van UF-schuim als na-isolatie. De acute gezondheidsschade die kan optreden, maar ook de geconstateerde onzekerheden over een verantwoorde toepassing van het materiaal zijn verontrustend. Dit onderzoek heeft ertoe geleid dat we als GGD’en voorlopig het gebruik van UF-schuim afraden, tot duidelijk is of en hoe UF-schuim veilig kan worden toegepast.’ Lees het standpunt op de website van GGD GHOR Nederland.
Meer weten?
Download het rapport via de button links bovenaan deze pagina.
Publieksinformatie over UF-schuim lees je via GGD Leefomgeving.
Professional? Lees dit signaal over UF als isolatiemateriaal (RIVM). Meer over de GGD advisering over binnenmilieu en gezondheid lees je via GGD GHOR Nederland.
Afgerond: Februari 2026
project is een samenwerking van GGD regio Utrecht, GGD Gelderland-Midden en RIVM.